Спаса-Еўфрасіннеўскі манастыр адзін з найбольш старажытных на тэрыторыі Беларусі. Быў заснаеаны ў 12 ст. Еўфрасінняй Полацкай на правым беразе лукавіны р. Палаты, за 2 км. на поўнач ад Сафійскага сабора. 

Спаса-Еўфрасіннеўскі манастыр з моманту свайго заснавання быў адным з перадавых манастыроў не толькі ў Беларусі, але і за яе межамі, значным духоўным і культурным цэнтрам. Заснаванне манастыра звязана з імем Еўфрасінні Полацкай - беларускай святой, асветніцы, мецэнаткі, прадстаўніцы полацкай княжацкай дынастыі Рагвалодавічаў. Прападобная Еўфрасіння стала адной з першых кананізаваных жанчын на ўсходнеславянскіх землях. На яе заказ дойлід Іаан пабудаваў сусветна вядомую царкву Спаса, якую лічаць дасканалым узорам полацкай архітэктурнай школы. Спаса-Праабражэнская царква з 'яўляецца адным з найбольш захаваных старажытнарускіх помнікаў сярэдзіны 12 ст. За шматгадовую гісторыю існавання архітэктура Спаса-Праабражэнскага храма не зведала значных страт. Прападобная Еўфрасіння спрыяла стварэнню ўнікальных фрэскавых роспісаў Спаса-Праабражэнскага храма. Роспісы 12 ст. захаваліся амальу поўным аб'ёме. Фрэскі маюць вялікую мастацкую каштоўнасць і сведчаць пра росквіт полацкага мастацтва ў сярэдзіне 12 ст. Як па архітэктурных, так і па мастацкіх якасцях Спаса-Праабражэнскі храм мае сусветнае значэнне не толькі для гісторыі мастацтва Беларусі, але наогул для гісторыі сусветнага мастацтва. Ансамбль манастыра фарміраваўся на працягу некалькіх стагоддзяў, будынкі, якія ў яго складзе, маюць характэрныя для свайго часу і стылю прыкметы.

У ансамбль уваходзяць: Спаса-Праабражэнская царква, "цёплая" царква, Крыжаўзвіжанская царква, два манастырскія карпусы, брама-званіца.